Blogs

Een leercultuur die écht werkt: van bijzaak naar vliegwiel

Dit is het eerste artikel in een serie over het bouwen aan een leercultuur.

Leren in organisaties. Hoe gaat dat bij jou?

In veel bedrijven is het een verplicht nummertje. Een systeem, een platform, een losse training die ‘erbij hoort’. Afvinken en klaar. En dat is zonde, want leren kan zoveel meer opleveren als je dat anders aanpakt.

Wat als leren in jouw organisatie écht zou werken? Niet als bijzaak, maar als motor. Wat als jouw medewerkers er niet alleen beter van worden, maar jouw organisatie er aantoonbaar slimmer, sneller en sterker van wordt?

Dat klinkt misschien als een droom. Maar ik geloof er écht in dat het anders kan. En ik heb de cijfers om dat te onderbouwen.

Van bijzaak naar vliegwiel

De meeste organisaties behandelen leren als iets wat ‘erbij hoort’. Een platform, een e-learning, een dag in een zaal. Soms werkt dat, maar vaak ook niet.

Want managers hebben vaak geen zin. En medewerkers doen na een training gewoon wat ze altijd deden. Het gevolg is dat de organisatie langzamer groeit dan mogelijk is.

Herken je dat?

Het model van Bersin: leren als organisatiespierkracht

Een model dat ik zelf wél bruikbaar vind om naar leercultuur te kijken, is het Simple Model of Organizational Learning Culture van Josh Bersin.

Niet omdat een model opzichzelf nou zo spannend is. Maar omdat het helpt om iets zichtbaar te maken wat veel organisaties allang voelen: leren werkt pas echt als het geen los onderdeel is, maar verweven zit in de manier waarop je werkt, samenwerkt en leidinggeeft.

Bersin deed daar jarenlang onderzoek naar bij meer dan 150 organisaties wereldwijd. En de uitkomsten zijn best stevig.

 Organisaties met een sterke leercultuur:

•       innoveren 92% vaker en zijn 46% vaker als eerste op de markt

•       zijn 17% vaker marktleider in hun segment

•       zijn 58% beter voorbereid op wat de toekomst vraagt

•       spelen 34% beter in op wat klanten nodig hebben

•       leveren 26% vaker kwaliteitsproducten

•       zien 37% hogere productiviteit bij hun medewerkers

 Dat zijn geen kleine verschillen.

En toch zit de winst meestal niet in méér trainen, of een nog mooier leerplatform. De echte winst zit vaak ergens anders: in leiderschap, in gedrag, in ruimte om te leren, in samen verbeteren en in het ritme waarmee leren terugkomt in het dagelijkswerk.

Precies daarom vind ik dit model waardevol. Niet als theoretisch verhaal voor op papier, maar als praktisch kompas. Het laat zien aan welke knoppen je kunt draaien als je wilt dat leren in jouw organisatie niet iets is voor erbij, maar iets dat echt effect heeft.

De zes knoppen waar je aan kunt draaien

Het model van Bersin rust op zes pijlers. Samen bepalen ze hoe sterk de leercultuur van een organisatie is.En ze hangen allemaal met elkaar samen.

Het zijn dus geen losse onderdelen, het is een geheel. Je kunt een leercultuur niet “even invoeren”. Het zit in hoe je organisatie werkt. In hoe mensen met elkaar omgaan.

Ik maak het graag praktisch voor je. Zie het als zes knoppen waar je aan draait:

1. Leiderschap

Als leidinggevenden het niet laten zien… gebeurt er niks.

Mensen kijken. Altijd.

Stel jezelf eens deze vraag:

Laat jij zien dat leren normaal is? Of alleen dat resultaat telt?

2. Veiligheid

Durven mensen fouten toe te geven?

Of wordt er vooral gewezen?

Zonder veiligheid geen leren. Zo simpel is het.

Vraag: Kunnen jouw mensen eerlijk zeggen “dit ging niet goed”?

3. Samen leren

Leren doe je niet alleen in een zaaltje.

Dat gebeurt op de werkvloer. Samen.

Vraag: Wordt er bij jullie echt van elkaar geleerd? Of werkt iedereen op zijn eigen eiland?

4. Ritme en structuur

Een training zonder opvolging…is weggegooid geld.

Gedrag verandert alleen als je het blijft herhalen.

Vraag: Wat doe jij ná een training om het levend te houden?

5. Praktisch maken

Mensen willen snappen: wat betekent dit voor míjn werk?

Niet dikke theorie. Gewoon doen.

Vraag: Kunnen jouw mensen het morgen anders aanpakken?

6. Meten en bijsturen

Als je niet kijkt wat werkt…blijf je gokken.

Vraag: Weet jij wat jouw trainingen écht opleveren?

Geen ingewikkeld model.

Gewoon gezond verstand..

Wat is jouw rol daarin?

Organisaties die vooroplopen, reageren snel. Op wat er misgaat, op veranderingen in de markt en op signalen van de werkvloer.

Dat lukt alleen als mensen blijven leren.En daar speel jij een directe rol in.

Of je nu kwaliteitsmanager bent, operationeel verantwoordelijk of directeur: jij bepaalt hoe er met leren wordt omgegaan. Niet met plannen of systemen, maar met wat je dagelijks doet.

  • Hoe ga je om met fouten?
  • Geef je ruimte om te verbeteren?
  • Blijf je zelf ook leren?

Daar zit het verschil. Want mensen doen niet wat er in een training wordt verteld. Ze doen wat ze zien gebeuren.

Als jij leren serieus neemt, volgt de rest.

Hoe wij blauwe kanaries dit aanpakken

Wij blauwe kanaries zien dat dagelijks in de praktijk. Leren werkt pas als het ingebed is in de cultuur. Niet als een losse vlucht, maar als een vaste koers.

Trainingen die leuk zijn, maar niks veranderen.

En organisaties die denken:“zie je wel, leren werkt niet”.

Maar ja… dat ligt niet aan leren.

Dat ligt aan de aanpak.

Wij zorgen dat leren:

•        direct gekoppeld is aan het werk

•        energie geeft in plaats van kost

•        blijft hangen, ook na weken en maanden

•        mensen in beweging zet, niet alleen aan het denken

Geen saaie sessies.

Maar situaties die herkenbaar zijn. Die raken. Die blijven plakken.

En ja… soms even confronterend.

Maar altijd met één doel: beter worden. Samen.

Bouw met een kompas

Zie het Simple Model van Bersin als een soort kompas. Gebruik het om te kijken waar jouw organisatie nu staat en om te bepalen waar je naartoe wilt.

En nu jij

Als jij morgen één ding zou aanpassen in jouw organisatie…

wat zou dat zijn?

En belangrijker:

Waar laat jij nu kansen liggen zonder dat je het doorhebt? Wil je hier eens over doorpraten? Kwetter me gerust aan. Dan kijken we waar jouw organisatie kan gaan vliegen.

Inspiratiebronnen

https://www.linkedin.com/in/robertdollevoet/

https://www.linkedin.com/pulse/work-learning-becoming-high-impact-organization-dani-johnson/

https://joshbersin.com/2010/06/how-to-build-a-high-impact-learning-culture/

https://trainingindustry.com/articles/strategy-alignment-and-planning/what-is-a-learning-culture-part-one-of-four/

José Meesters-Zwiers

Blue Canary train- en ontwikkelexpert